اقلیم سرد و کوهستان

اقلیم‌های سرد دارای یخبندان‌های مکرر در زمستان می‌باشند. این مناطق دارای زمستان‌های سرد و طولانی می‌باشند و سطح زمین اغلب پوشیده از برف است. نزولات جوی در اکثر مواقع به شکل برف می‌باشد. در این مناطق نوسان دما در شب و روز و فصول مختلف سال زیاد است.

این ویژگی ها در ساخت بناها بسیار اثر گذار بوده و هستند. ساختمان ها در این مناطق به‌ گونه‌ ای طراحی‌ شده‌ اند که از میزان کم نور خورشید بتوان بیشترین استفاده را کرد و همین طور اثر سرمای سوزناک باد و کولاک نیز در داخل سازه ها به کمترین میزان برسد.

به‌ طور کلی میتوان خصوصیات معماری اقلیمی مناطق سرد و کوهستانی را به این صورت شرح داد:

1. بناها کوچک، محصور و درونگرا هستند.
2. بافت شهر فشرده و ساختمان‌ها به هم متصل هستند.
3. توپوگرافی و جهت تابش از عوامل تعیین‌کننده استقرار و گسترش بناها است.
4. معابر دارای عرض کم و عمود بر جهت باد در نظر گرفته می‌شوند
5. بناها دارای ارتفاع کم بوده و در و پنجره‌ها دارای ابعاد کوچک می‌باشند.
   
   

اصول کلی و عمده معماری در اقلیم سرد و کوهستانی

• استفاده از پلان متراکم وفشرده
• به حداقل رساندن سطح خارجی در برابر حجم مورد پوشش
• استفاده از مصالح با ظرفیت و عایق و حرارت خوب
• به حداقل رساندن میزان تعویض هوای داخلی و تهویه طبیعی ودر نتیجه جلوگیری از —ایجاد سوز در داخل و خروج حرارت داخلی به خارج از ساختمان
• انتخاب بام های مسطح ونگهداری برف بر روی بام ها به عنوان عایق حرارتی

جهت گیری ساختمان در اقلیم سرد و کوهستانی

جهت گیری ساختمان در معماری اقلیمی مناطق سردسیر بسیار مهم هستند. در واقع این عامل برای جذب بیشترین میزان تابش خورشید در ساعات آفتابی بوده که در فصل زمستان برای این مناطق امری ضروری است.

غالباً ساختمان ها در مناطق سردسیر در مجاورت یکدیگر ساخته می شوند تا از اتلاف انرژی جلوگیری شود و نیروی باد اثری در از دست رفتن گرما نداشته باشد.

به دلیل سرمای شدید هوای این مناطق در مناطق فصل زمستان فرم های باز یا فرم های ضلع های شمالی جنوبی آنها بلند تر از ضلع های شرقی – غربی آنها ست مناسب نیست و بهتر است فرم ساختمان فشرده وپلان آن مربع می باشد ساختمان های دو طبقه که فرم آنها شبیه به مکعب است بهترین نوع ساختمان از نظر کنترل گرمای داخلی در زمستان است.

انتخاب جهت قرار گیری ساختمان در اقلیم سرد

• برای ایجاد بهترین شرایط حرارتی در داخل ساختمان (هوای گرم در زمستان هوای خنک درتابستان ) باید نمای اصلی روبه رو به جنوب باشد.
• اگر چه نما های جنوب شرقی و غربی آفتاب را بهطور یکنواخت تر دریافت میکنند ولی در تابستان گرم تر و در زمستان از نمای جنوبی می شوند.
• دیوار های شرقی وغربی در تابستان گرم ترودرزمستان سردتراز ازدیوارهای جنوبی جنوب شرقی و جنوب غربی می شوند.

مصالح

مصالحی که در معماری اقلیمی مناطق سردسیر استفاده می شوند دارای ظرفیت حرارتی بالایی هستند. مردمان کوهستان همواره از سنگ هایی که از دل کوه استخراج می کردند، کاشانه خود را می ساختند. این سنگ ها ضخیم هستند و پناهگاه خوبی در مقابل سرما ایجاد می کنند.